Author: हेमा पाटील

भाग – 18 घरी गेल्यावर तिने आईला सांगितले की, ती शरयूला घेऊन आली आहे. तिच्यासाठी पण जेवण बनव. त्यानंतर ती शरयूशी खेळत बसली. बोलता बोलता शरयूला तिने विचारले, “तुला कोण आवडतं जास्त? आई की बाबा?” यावर तिने जे उत्तर दिले ते ऐकून उमाच्या काळजात कालवले. “मला बाबा जास्त आवडतात आईपेक्षा, पण ते आलेच नाहीत बाळाला बघायला. त्यामुळे मी त्यांच्याशी कट्टी करणार आहे. बाळाला नाही, पण मला तरी भेटायला यायचं ना त्यांनी! किती दिवस झाले आम्ही इकडे आलोय, एकदाही भेटायला आले नाहीत. मला त्यांची आठवण येते.” त्या लहानग्या जीवाला कुठले जगाचे व्यवहार कळायला! तिने त्या बालजीवाला आपल्या छातीशी धरले. ती म्हणाली,…

भाग – 17 सकाळी उठल्यावर उमा शेताकडे निघाली. आईला न सांगताच ती बाहेर पडली. फर्लांगभर अंतरावर असलेल्या बाभूळटेकात ती पोहोचली आणि थेट बिब्ब्याच्या झाडाकडे गेली. झाडांवर अजूनही काही बिब्ब्या शिल्लक होत्या. पक्ष्यांनी बिया खाल्ल्याने झाडाखाली बिब्बे पडले होते. पानांमधून अधूनमधून पिवळी रशरशीत फळे दिसत होती. ते पाहून तिला आनंद झाला. घरी परत आली, तर आई ओरडली. रानातून फिरून आले, असे सांगितल्यावर आणखी रागावली. “अशा अवघडलेल्या बाईनं जाऊ नयी कुटं. जागा खराब आस्ती…” हे ऐकून तिच्या डोक्यात प्रकाश पडला. म्हणजे आपल्या काळजीपोटी आई आपल्याला कुठे जाऊ देत नाहीय. आईची अशी काळजी घेणे पाहून ती सुखावली. तिला आठवण झाली म्हणून तिने आईला…

भाग – 16 सकाळी लवकर उठून उमाने स्वयंपाकपाणी आवरले. पारूबाई तिच्या लगबगीकडे पाहात होती, पण काही बोलली नाही. “आई, मी उमाला सोडायला जातोय माहेरी,” महेशरावांनी आईला सांगितले. “तिला म्हटलं हुतं की, इथंच ऱ्हा म्हनून. सांगितलं न्हाय का तिनं?” “तिनं सांगितलं होतं, पण मीच म्हटलं, जा आपली तुझ्या माहेरी. तसं पण पहिलं बाळंतपण माहेरीच असतंय ना? मग कशाला आपण त्रास घ्यायचा? करू दे की, तिच्या माहेरच्यांना!” महेशरावांनी घेतलेला पवित्रा उपयोगी पडला. पारूबाईचा नकार होकारात बदलला. जाईपर्यंत सुनेला “काळजी घे. इकडं तिकडं उंडगत बसू नगंस…” असे सल्ले पारूबाई देत होती. एकदाची सुटका झाली म्हणून उमाला आनंद झाला होता. त्या आनंदाच्या भरात ती…

भाग – 15 “बाई, तुम्हाला एक विनंती आहे. तुम्ही गावातच राहता. सध्या शाळेतील कदम बाई बदलून गेल्या आहेत. त्यांच्या जागेवर नवीन कुणाची नेमणूक अजून झाली नाही. तुम्ही आत्ता सुट्टी काढण्याऐवजी अजून काही दिवस काम करता का? ही सुट्टी तुम्ही बाळंतपणानंतर घेऊ शकता. शाळेची अडचण आहे म्हणून विनंती करतोय. बघा तुम्हाला जमत असेल तर… तुमची तब्येत ठीक आहे म्हणून विचारतोय. बघा जमतंय का?”  मुख्याध्यापक पाटील यांनी विचारले. यावर उमा विचारात पडली. अजून पंधरा दिवस ती शाळेत येऊ शकली असती. ‘मी उद्या सांगते,’ असे तिने मुख्याध्यापकांना सांगितले. घरी आल्यावर तिने याबाबत महेशरावांशी चर्चा केली. त्यांचेही म्हणणे पडले की, ‘शाळेची अडचण लक्षात घेता…

भाग – 14 सासुबाईंच्या सांगण्यावरून महेशराव उमाच्या माहेरी आलेले आहेत. सकाळी उमा लवकर उठली आणि थेट स्वयंपाकघराकडे गेली. आईचे काम चालले होते. तिने आईला सांगितले की, “मीही आज परत जाणार आहे. सकाळीच गेले तर, आजची सुट्टी पडणार नाही. इथूनच डबा घेऊन थेट शाळेतच जाईन.” आई म्हणाली, “ठीक आहे.” आईने स्वयंपाकाची तयारी सुरू केली. मामी मदतीला होत्याच. उमा आणि महेशरावांचे आवरून झाल्यावर ते दोघे सोबत निघाले. आईचा आणि मामीचा निरोप घेताना उमाला जड गेले. डोळे पाणावले. हात हलवत ती महेशरावांच्या मागे गाडीवर बसली. महेशरावांनी एसटी स्टँडवर गाडी थांबवली आणि तिला बसमध्ये बसवून दिले. त्यानंतर ते आपल्या गाडीवरून पुढे निघाले. बसमध्ये बसल्या…

भाग – 13 सासुबाईंच्या सांगण्यावरून महेशराव आले असल्याचे उमाला समजले आणि म्हणून उमा फुरंगटून बसली. आईने कोंबडी वडे बनवले होते. आता तर काय तिचे लाडके जावईबापू आले होते, त्यामुळे तिची लगबग वाढली होती. तर, वंदू आणि उमा तिच्या खोलीत जाऊन गप्पा मारत बसल्या होत्या. वंदू तिला म्हणाली, “बघ, दाजी तुझ्यासाठी धावतपळत इथवर आले. तुझ्यावर किती माया आहे त्यांची.” “माझ्यासाठी नाही आले ते, त्यांच्या आईने सांगितले की, तिची तब्येत कशी आहे ते बघून ये म्हणून आलेत.” “तू जरा चक्रमच आहेस उमा. हे नुसते सांगायचे असते. त्यांनी सांगितले आणि तू लगेच विश्वास ठेवलास? जरा त्यांच्या डोळ्यात डोळे घालून पाहिलं असतंस, तरी तुला…

भाग – 12 वंदूची झालेली भेट आणि तिची चाललेली परवड ऐकून उमा हतबुद्ध होऊन बसली होती. पूर्णपणे विचारमग्न होती… आई वंदूच्या घरी जाऊन ‘तिला जेवायला पाठवा,’ असे सांगून आली तरी, उमा तिथेच विचारात गढून बसलेली होती. मामीने आत जाऊन चहा बनवला होता व त्या चहाची कपबशी घेऊन उमाच्या समोर उभ्या राहिल्या. “उमा, चहा घे, बरं वाटेल तुला.” उमा सोबत असल्याने मामींना उमाच्या उद्विग्न मनःस्थितीची जाणीव झाली होती. उमाने चहाची कपबशी हातात घेतली आणि ती कपाने चहा पिऊ लागली. अजूनही तिची नजर कुठेतरी अज्ञातातच होती. मामी आता आत स्वयंपाकात मदत करण्यासाठी निघून गेली. चहाचा घोट घेतल्यावर उमाला जरा बरे वाटले. तेवढ्यात…

भाग – 11 मामीसह उमा थोडं चालण्यासाठी घराबाहेर पडली. रस्त्यात वंदना भेटली. तिच्याबरोबर तीन वर्षांची मुलगी शरयू होती. वंदनाचे अनुभव ऐकून उमा अस्वस्थ झाली. शरयूचा जन्म झाला, त्यावेळी वंदनाला बघायला अगर भेटायला सासरचे कुणीही आले नव्हते. आले ते थेट बारशालाच. तिचा नवराही आठ दिवसांनंतर आला होता! “असं कसं वंदू? तुझ्या नवऱ्याला जाणीव नाही का आपल्या बायकोची? लग्नाच्या वेळी जे विधी केले जातात ती वचने जपण्याचे काम फक्त स्त्रीचेच आहे का?” “उमा, लग्नाच्या वेळी किंवा त्यानंतरचे काही दिवस आपल्याभोवती भिरभिरत फिरणारा नवरा पाहून आपण सुखावतो, पण नवऱ्याची खरी ओळख अशा प्रसंगी होते. कुठल्याही स्त्रीला जर नवऱ्याचा पाठिंबा असेल तर ती सगळ्या…

भाग – 10 “मामी, एकदम भारी झालीय भेळ. थोडी आणखी द्या.” “नको, जास्त खाल्ली तर रात्री जेवण जाणार नाही. तुझी इच्छा होती म्हणून बनवली. पित्त वाढेल याने. तब्येतीची काळजी घेतली पाहिजे, नाही तर आजारी पडलीस तर तुझ्या सासरची माणसं म्हणतील, माहेरी गेली आणि आजारी पडून आली…” मामीचं हे बोलणं  ऐकून उमाने हात आवरता घेतला. दोघींनी चहा घेतला आणि थोडे चालण्यासाठी त्या बाहेर पडल्या. चालत पुढे गेल्यावर वंदना भेटली. उमाला फार आनंद झाला, कारण वंदनाचे लग्न झाल्यापासून दोघींची भेट कधीमधीच व्हायची. अवघडलेल्या वंदनाच्या बोटाला पकडून तिची साधारण तीन वर्षांची मुलगी चालत होती. तिच्याशी बोलत वंदना चालत होती. उमाला पाहून तिलाही खूप…

भाग – 9 मोगऱ्याच्या वेलापाशी विचारात गढलेली उमा आपल्या पोटात काय असेल, मुलगा की मुलगी? या विचाराने त्रस्त झाली आहे. “उमा, कुटं हायंस?  चल की जेवायला….” अशी हाक मारत आई बाहेर आली म्हणून उमा विचारांच्या आवर्तातून बाहेर आली. आई जर अचानक तिच्यासमोर येऊन उभी राहिली असती, तर आपली पोरगी कसल्या भीतीने एवढी त्रासली आहे, याचे तिला कोडे पडले असते. ती आईच्या मागोमाग आत गेली. जेवण झाल्यावर मामा परत गेला. मामी आणि आईने मागचे सगळे आवरले. नंतर आई शेताकडे गेली. आता मामी आणि उमा दोघीच घरात होत्या. दोघींच्या गप्पा रंगल्या. गप्पांच्या ओघात उमाने मामीला विचारले, “तुम्हाला काय वाटते मामी, मला मुलगा…